Strategische Monitor 2025-2030: Geopolitiek changement op het wer

Het geopolitieke wereldtoneel verandert ingrijpend. Deze verandering zal de komende jaren ook de Nederlandse nationale veiligheid en de internationale rechtsorde beïnvloeden. Geopolitieke ontwikkelingen en schokken – moedwillig en niet-moedwillig – kunnen de bestaande internationale omgeving doen veranderen als ware het een wisseling van het decor in het theater: een changement. De komende jaren dienen we (om die beeldspraak vast te houden) met geopolitiek changement rekening te houden. Deze changements kunnen snel plaatsvinden en met zeer grote gevolgen, vanwege moderne technologie en de hoge mate van mondiale verwevenheden en afhankelijkheden. Het geopolitieke tijdsgewricht van vandaag de dag vraagt daarom van actoren een hoge mate van weerbaarheid en aanpassingsvermogen.

De Clingendael Strategische Monitor 2025-2030 stelt een aantal geopolitieke actoren centraal in zijn studie. In deze actorcentrische benadering staan niet alleen conventionele grootmachten zoals de Verenigde Staten en China centraal maar ook opkomende machten zoals India en Zuid-Afrika, verstorende spelers zoals Venezuela en Iran en niet-statelijke onconventionele spelers zoals ISIS en Elon Musk. De geselecteerde actoren hebben ieder op een andere manier invloed en impact op het internationale wereldtoneel en de internationale rechtsorde, en op Nederland en de Nederlandse nationale veiligheidsbelangen. In deze monitor stellen we de vraag hoe deze actoren in de wereld staan, hoe de interactie tussen deze actoren eruit zou kunnen zien en hoe deze actoren – individueel of gezamenlijk – invloed en impact op onze nationale veiligheid kunnen hebben. Ondanks het feit dat deze actoren onderling sterk verschillen worden ze methodologisch op een gelijksoortige manier geanalyseerd waardoor de output met elkaar vergeleken en in een groter geheel geplaatst kan worden.

De Monitor is nadrukkelijk een foresight-product en daarmee dus toekomstgericht. Daarbij wordt een tijdshorizon gehanteerd van ongeveer vijf jaar vooruit: 2025-2030. Het uitgangspunt is daarbij dat we minder de nadruk moeten leggen op voorspellen en meer op het voorstellen van verschillende toekomsten en het doordenken van de impact daarvan op Nederland in/en de EU, NAVO en VN.

Authors: 

Koen Aartsma - Senior Research Fellow at the Clingendael Institute

Liam Klein - Research Fellow at the Clingendael Institute

Chiara Schrader - Researcher at the Clingendael Institute